In grotten wonen klinkt primitief - maar de mensen die dat doen zouden je graag van het tegendeel overtuigen. Van een Star Wars-filmlocatie in Tunesië tot een eeuwenoud grotdorp in de Iraanse bergen: dit zijn zes plekken ter wereld waar mensen in grotten wonen of hebben gewoond, en die je kunt bezoeken.
Al sinds het begin van de mensheid worden grotten gebruikt als dak boven ons hoofd, maar tegenwoordig komt dat niet veel meer voor. Toch zijn er nog een paar plaatsen waar je zal vinden dat mensen de natuurlijke rotsen gebruiken om hun huizen in te bouwen.
Sommige zijn eeuwen oud, maar het komt ook voor dat de bewoners relatief recent besloten om deze steden te bouwen. Je kan al deze dorpen en steden bezoeken, en een aantal hebben hotels waar bezoekers kunnen overnachten, maar als je denkt dat het allemaal super primitief is heb je het mis.
Matmata
Misschien herken je dit oord in Tunesië wel van films, het is namelijk een filmlocatie voor de Star Wars films. Veel van de scenes die zich op de thuisplaneet van Luke Skywalker afspelen zijn hier opgenomen, waarvan de meest herkenbare het Sidi Driss Hotel is.
Hier zijn de scenes waar Luke thuis met zijn ouders is gefilmd en het hotel is open voor boekingen. Eeuwen geleden waren dit traditionele troglodyte huizen (troglodiet betekent grot- of holbewoner), nu zijn de kamers omgebouwd om gasten te ontvangen.
De reden dat het volk dat het gebouwd heeft, de Berbers, de grond in gingen was het bloedhete weer en de woestijnwind die regelmatig overwaait. Pas halverwege de vorige eeuw waren deze grothuizen opnieuw ontdekt en is nu populair onder toeristen, grotendeels door de interesse in Star Wars.
Guadix
Van Guadix wordt gedacht dat het een van de oudste behouden nederzettingen van Spanje is. Je vindt hier meerdere historische monumenten uit tijden in het verre verleden, maar het staat bekend om de grothuizen gebouwd in rotsen en de heuvels van het glooiende landschap.
Deze zijn in het zuiden van het stadje, in de buurt die "Barrio Troglodyte" heet, en Guadix is de grootste commune van mensen die op die manier wonen in Europa. Net zoals bij Matmata, de huizen waren op deze manier gebouwd om te ontkomen aan de hitte tijdens de zomermaanden.
In omliggende dorpen kan je een kamer huren, vele daarvan ook in grotten, maar Guadix heeft de meeste van dit soort huizen, alleen niet voor toeristen.
Kandovan
De bouw van Kandovan, Iran, begon ongeveer 800 jaar geleden, en de stad is tot deze dag bewoond door meer dan 600 mensen. De grotten zijn uitgehold uit vulkanisch gesteente dat daar door een grote uitbarsting terecht was gekomen.
De vulkaan Mont Sahand zelf is al voor langere tijd slapend, dus geen zorgen over een Pompeii 2.0. Recent is er een hotel gebouwd om inkomsten uit toerisme te genereren en de kamers zijn geïnspireerd door de huizen van de bewoners. Op die manier krijg je een authentieke ervaring, maar toch luxe en comfort dat je verblijf onvergetelijk zal maken.
Sommige kamers hebben zelfs een jacuzzi die water uit lokale bronnen gebruikt, dit water zou namelijk genezende eigenschappen hebben.
Goreme
Goreme is niet de enige grotstad in deze regio van Turkije, maar wel de meest bekende. Gebouwd tijdens de Romeinse tijd in de rotsachtige omgeving van Cappadocië, de harde structuur van het gesteente heeft ervoor gezorgd dat het grootste gedeelte van de eeuwenoude architectuur nog steeds bestaat.
Er leven ongeveer tweeduizend mensen hier, en er zijn meerdere hotels waar je als toerist uit kan kiezen. Als je door de straten loopt is Goreme al interessant en uniek, maar als je dan een uitkijkpunt vindt kan je echt zien hoe groot de stad is en hoe de mensen het landschap hebben gebruikt op een harmonische manier.
Grotta Mangiapane
Deze nederzetting staat helemaal in een kloof in de rotsen en is te vinden aan de westkust van Sicilië. In de jaren 50 hadden de toenmalige bewoners het dorp verlaten, nu is het omgezet tot openluchtmuseum waar bezoekers meer kunnen leren over hoe de mensen toen leefden.
Het dorp was gebouwd vroeg in de 19de eeuw door de Mangiapane familie, maar er zijn tekeningen in de rotsen gevonden die de suggestie wekken dat mensen al veel eerder dan dat in de grot geleefd hebben.
Je kan hier helaas geen hotelkamers en dergelijke boeken, maar als je in Sicilië bent is het zeker de moeite waard om hier een dagje naartoe te gaan.
Myra
Myra is een eeuwenoude stad die vroeger de hoofdstad van Lycie was, een gebied langs de zuidkust van Turkije. De gebouwen zijn direct in de rots uitgehouwen en de steen die vrijkwam is gebruikt voor de architectuur buiten de grotten.
Zo is er bijvoorbeeld een groot amfitheater wat tot wel 13.000 kijkers kan accommoderen, bewaard gebleven door de kwaliteit van de steen en de manier van bouwen. In de rots zelf vind je rijen van tombes: een echte necropolis.
Van de buitenkant ziet het er al indrukwekkend uit, maar als je binnenstapt zie je pas echt de kwaliteit van het vakmanschap dat nodig was om de stad te bouwen.
Geïnspireerd? Combineer een bezoek aan Matmata in Tunesië met andere bestemmingen in Noord-Afrika, of ga naar Cappadocië in Turkije voor Goreme. Beide zijn bereikbaar via verre reizen die je makkelijk kunt samenstellen.
Kun je overnachten in een grot in Matmata?
Ja. Het Sidi Driss Hotel in Matmata is het bekendste voorbeeld - dit is ook de locatie die gebruikt werd voor de Star Wars-opnames. Je slaapt letterlijk in een troglodyte-woning. De faciliteiten zijn eenvoudig maar de ervaring is uniek. Matmata zelf is een klein dorp in het zuiden van Tunesië, circa 45 km van Gabès. De meeste reizigers combineren het met een bezoek aan de Sahara.
Wat maakt Cappadocië zo populair bij reizigers?
Naast de grothotels - die je in de regio volop vindt, ook in luxere uitvoering - staat Cappadocië bekend om de luchtballonvluchten bij zonsopgang en de bizarre rotsformaties. Goreme is de uitvalsbasis, maar de hele regio biedt grotwoningen en ingrijpend historisch erfgoed. Het Goreme Open Air Museum is een UNESCO-werelderfgoed. Vlieg naar Nevşehir of Kayseri.